Artık bunu söylemek öyle çok büyük bir öngörü kabiliyeti gerektirmiyor; müzik ve video internete taşnıyor. Offline ortamlarda kullanılan medyalar gittikçe kullanışlılığını yitiriyor; DVD, CD, Kaset(hala kaset kullanan var mı?)... Tabii ki bu da beraberinde pek çok telif hakkı tartışmasını getirdi. Ben hiç bu telif hakkı meselesinden bahsetmek istemiyorum. Bunun yerine müzik internette nasıl satılıyor, bu konuya birazcık dikkat çekmek istiyorum: Musicovery: Musicovery uzun zamandır kendisinden söz ettiriyor. İlk tanıştığımda ben de çok sevmiştim kendisini.. Yaklaşık 4 sene önce. Fakat Eylül başında yazdığım bir yazı Musicovery'yi artık neden beğenmediğimi açıkça anlatıyor. Musicovery 2009'un en iyi 50 Websitesi listesinde 33. olarak yer almıştı, bunu da hatırlatalım. Musicovery'nin farklılaştığı nokta kullanıcının ruh haline göre müzikler çalması. Fizy: Türkiye'nin medar-ı iftiharı desek doğru olur sanırım. Özellikle de uluslararası basında hakkında yazılanlar göz kamaştırıyor. Fakat yine de eksiği çok. Farklılaştığı nokta istediğiniz şarkıyı, çoğunlukla videosuyla beraber, anında karşınıza getirmesi. Medyayı başka ortamlardan çektiği için telif hakkı gibi dertlerle uğraştığını düşünümüyorum. Fizy ile ilgili Sinan Ata'nın güzel bir yazısı.. Playlistnow.Fm: Musicovery'den bahsederken belirtmedim ama burada belirteceğim. Yakın zamanda artık şarkıların isimleri cisimleri değil, tarzları aranmalarında etkili olacak. Öyle ki, insanlar müzik dinlemek istediklerinde A sanatçısının B şarkısını değil de, "yavaş, dinlendiren şeyler dinlemek istiyorum" şeklinde arama yapacaklar. Bu nedenledir ki iTunes'taki "Genius" gibi yeni araçlar gittikçe popülerleşiyor. Ve otomatize edilmiş online DJ araçları ortaya çıkmaya başlıyor. İşte Playlistnow.Fm de bu tarz bir servis. Bu websitesinde listeler arıyorsunuz. Örneğin "Love" kelimesini arattığınızda karşınıza aşkla ilgili playlistler çıkıyor. Bunlardan birini seçip dinliyorsunuz.. Yani kelime veya şarkı değil, "hal ve durum" araması yapıyorsunuz müzik dinlemek için. Grooveshark: Grooveshark benim favori müzik dinleme aracım. Listeler oluşturup bunları paylaşabiliyorsunuz. Ses kalitesi hayli iyi. Tüm diğer servisler gibi Grooveshark'ta da VIP üyeliği var. Bu üyelik size daha geniş bir şarkı veritabanı sunuyor. Aynı zamanda reklamsız kullanıyorsunuz servisi. Halihazırda bu saydıklarım gibi ücretli veya ücretsiz onlarca online servis var. Last.Fm, MOG bunlardan birkaçı.. Anlatmak istediğim şey ise telif hakkının artık ister istemez daha esnek bir hal alacağı. iTunes Store'da 1 dolara şarkı satıldığı zamanları biliyoruz. Diğer yandan özellikle Amerika'da bazı ev kullanıcılarına ibret olsun diye milyonlarca dolarlık cezalar kesiliyor, internetten müzik indirdikleri için.. Bu süreç yavaş ilerleyecek. Bu tip online müzik araçları arttıkça, ev kullanıcılarının mp3 arşivi yapmak gibi amaçları kalmayacak. Dolayısıyla telif hakkı tartışmaları da azalacak. Aynı durum videolar için de geçerli. Özellikle diziler için.. Halihazırda belli ücretler karşılığında dizileri internetten izleyebiliyorsunuz. Fakat videolarda daha yüksek bant genişlikleri gerektiği için süreç daha da uzun sürecek. Hem müzik, hem de videolar için ufak ücretlerle internetten orjinal içerik takip etmek mümkün gözüküyor. Önümüzdeki 5 sene içinde bu tip servisler önemini gittikçe artıracak. Fakat benim öngörüm bir yerden sonra bu sistemin de televizyon gibi işleyeceği. Şu anda TV'de izlediğimiz film-dizilerin telif hakları reklamverenlerin paralarıyla ödeniyor. Bir TV kanalının en büyük geliri şüphesiz reklamlar. Bu reklamverenler sayesinde biz ücretsiz olarak izleyebiliyoruz. İnternette ise durum ilk olarak son kullanıcının ufak ücretler(Film başına 2-3$ veya aylık 5$'lık üyelikler) ile finanse edilecek. Zaten bunun örnekleri şimdi bile var. Fakat daha da ilerde aynı televizyon gibi yine reklamveren bütçeleriyle durumun finanse edileceğini düşünüyorum. Sonuçta yine en karlı son kullanıcı çıkacak..