Bu sebeple işyerlerinin en önemli amaçlarından biri çalışanın Mood‘unu en üst seviyede tutmak için bir şeyler yapmak olmalıdır. Neler yapılabileceği hayal gücüyle sınırlı, ama zaten aşmış şirketlerdeki İK’cı arkadaşlar zaten artık özlük dosyalarıyla değil, bunlarla uğraşıyorlar.

Daha önce ise iş yerlerinde günde 8-9 saatlik parçalı çalışmaktansa 5 saat yoğun ve agresif bir çalışma tercih edilebilir diye düşünüyordum. Bu düşüncem hala geçerli, pratikte olur mu bilmem.

Ben de bu fikrin geçerliliğine çok inanıyorum. Bu doğrultuda işe yarayabileceğini düşündüğüm iki adet online platform fikrinden bahsetmek istiyorum:

1.si iPhone, Android, Ovi kullanıcıları için. Artık yerel geliştiriciler de çok güzel uygulamalar yayınlamaya başladılar. Fakat bu uygulamaları kapsamlı şekilde inceleyen bir Türkçe platform yok(varsa bilgisizliğimi mazur görün. Ya da görmeyin, mail atın bana, burada günah çıkarayım). Türkçe mobil uygulamaları inceleyecek, mobil uygulama geliştiricileri için bir platform görevi görecek bir websitesinden bahsediyorum.

2.si de çoğunlukla Facebook’la alakalı. Vadi Efe‘nin şu yazısındaki son cümle de bu fikri destekliyor bence:

Ülkemizde sosyal oyun pazarı üzerine yatırım yapılması ve yoğun olarak yerel projeler geliştirilmesi gerektiğine inanıyorum.

InsideFacebook‘u bilirsiniz. Facebook‘la ilgili her türlü haberi bulabileceğiniz bir platform. Facebook’u dünyada en fazla kullanan 3. ülke olduğumuzu düşünürseniz böyle bir sitenin Türkçe olarak yapılmaması eksiklik. Hatta ben bunu daha da spesifikleştirmek istiyorum. Direkt olarak Sosyal Ağlardaki(çoğunlukla Facebook) uygulamaları inceleyecek, eleştirecek, bu uygulama geliştiricilerine destek sağlayacak bir platform.

Önümüzdeki 3-6 aylık süre içerisinde Türkiye’deki Facebook uygulama pazarı çok hareketlenecek.(Hatta şimdiden bunun ışıklarını görebilirsiniz: FunMall). Dolayısıyla birilerinin bu uygulamaları tek bir noktada haber yapması, incelemesi, duyurması gerekiyor

Buna benzer dikeylemesine siteler yurtdışında gayet başarılı trafik elde ediyorlar. Bunun yanında ilgilendikleri alanların hızla gelişmesine katkıda bulunuyorlar. Ülkemizde de bu tip dikey inceleme-haber platformlarına çok ihtiyacımız var.

Karşılık biçilmesi en zor şeyidir emek, dünyanın. Fakat bence, en pahalısı…

Emek, eşsizdir! Markette benzerini bulamazsınız.

Saygıyı hak eder, saygı göstermek zorundasınız. Emeği sadece paranızla satın almanız yetmez, eğer o saygıyı hissetmezseniz içinizde.

Ve emeğin karşılığını geç ya da eksik almaktan daha moral bozucu bir şey de yoktur hayatta. Bunun için empati önemlidir ve zordur da aslında.

Karşnızdakinin emeğini beğenmeseniz de saygı duyun. Biçtiğiniz karşılığı zamanında ve tam verin. Bu bazen para, bazen bir ödül olabilir.

Etrafınızdaki her şey emekle inşa edilmiştir çünkü. Eğeme değer vermemek, hayata saygı göstermemektir!

BJ Cunningham

Cunningham’ın konuşmasını kayda alırken salonda tanıdık bir sima vardı; Mehmet Edwin Artemel. Üniversitenin İşletme bölümünde hoca olan Artemel, Boğaziçi’nde en sevdiğim hocaların başında gelir. Kendisinden aldığım Business Communications dersi çok şey katmıştır bana.

Artemel’le tanışıklığım sayesinde güzel bir muhabbete girdik. Konu Cunningham ve konuşmasıydı. Çok beğenmişti. O sırada kulüpten Cunningham ile röportaj yapılabileceği haberi geldi. O anda ben de Mehmet Hoca da sevindik bu habere. Hemen kamerayı toplayıp Kennedy Lodge‘da bir röportaja giriştik. Tabii ki soruları Artemel soruyordu =) Bense kamera başındaydım…

Burada bir es verip, Cunningham ve konuşmasından bahsetmek istiyorum. BJ daha genç yaşta tesadüf eseri zengin olmuş. Evet, tesadüf eseri, bunu kendisi söylüyor. Bir gün kolejdeyken para biriktirip henüz yeni aldığı bir arabaya adamın biri çıkıp çok iyi para teklif etmiş. O da düşünmeden satmış. Sonra bakmış güzel iş.. The Karma Connection isminde bir şirket kurup LA’den Londra’ya klasik araba ve Harley’ler ithal etmeye başlamış. Fakat bir süre sonra borsanın çökmesi sonucu iflas etmiş, kredi borcu batağına girmiş. İşte burada başlıyor asıl Cunningham’ın farklılığı..

Hatırladığım kadarıyla 700.000 £ gibi bir borçtan bahsetmişti. Düşünün ki bankalara bu miktarda bir borcunuz var, ne yaparsınız? Cunningham bankaya gidipbir daha kredi istemiş. Önce şaka zannetmişler. Fakat sonra kredi alıp, işyapıp, para kazanıp önceki kredi borçlarını ödemekten bahsedince Cunningham… Bankanın güvenliği tarafından dışarı atılmış. Bu bana şunu düşündürdü, 700.000£ borçtan daha kötü bir şey varsa o da 70.000£ borçtur! Çünkü bilirim ki 700.000′i ödeyemem. Evimi, arabamı, her şeyimi satsam… ödeyemem. Ama 70.000 ödenebilir bir miktar, ve bu stres yaratır. İşte bence Cunningham’ın kredi isterkenki rahatlığı da buradan geliyor.

Her nasılsa bu beladan kurtulmuş Cunnigham. Sonrasında DEATH isimli bir sigara markası yaratmış. Enlightened Tobacco Company isimli bir şirket kurarak bu “dürüst” sigaraları satmaya başlamış. Çünkü Cunningham’a göre başarı, sadece gerçekle elde edilebilir. Ve herkes bilir ki sigara öldürür. Bu gerçekle DEATH sigaraları hayli fazla satmaya başlamış. Cunningham bunu şöyle anlattı; “Sigara içen biri, zaten sigaranın onu öldürebileceğinin farkındadır. Bunu kendisi seçer. O halde neden onu kandırmaya çalışayım?”

Gün gelir, İngiltere hükümeti sigarada paket başına alınan vergiyi tane başına almaya başlar. Bu sigara şirketlerinin hayli canını sıkar. Artık bir pakete 40-50 sigara yerleştirmek vergi avantajı sağlamamaktadır. Fakat BJ kısa zamanda bunun da üstesinden gelir. İki sigarayı filtreleri birbirine bakacak şekilde birleştirir ve “tek tane” olarak satar. Bunu satın alan tüketici sigarayı kolayca ortadan ikiye ayırarak iki sigara elde edebilmektedir. Yani bu, %50′lik bir vergi avantajı sağlar Cunningham’a.

Fakat bu dahiyane fikir hükümetin işine gelmez. Cunningham bu fikri sebebiyle Avrupa Adalet Mahkemesine çıkartılır. Mahkemeye bir elma ve bir bıçak götürür. Hakim kendisini savunmasını ister. Cunningham sorar; “Hakim Bey, elimde kaç elma var?”. “Bir” diye cevap verir hakim. “Evet elimde bir elma var.” Elmayı bıçakla ikiye böler. “Peki hakim bey, şimdi elimde kaç elma var?”. Cevap hala birdir. Fakat hakim bunu kabul etmek istemez. Salondan kovulur Cunningham. Davayı da kaybeder. Vergiden avantaj sağlamak için bulduğu fikir, hükümetin işine gelmemiştir çünkü..

BJ Cunningham bunlardan sonra bir pazarlama ajansı kurarak büyük markalara danışmanlık yapmaya başlar. Daha sonralarda da pazarlama konferanslarında konuşmacı olarak yer alır, kitap yazar…

Şimdi röportaja geri dönelim isterseniz. Röportaj sırasında beynimin içine işleyen güneş o anki çoğu şeyi unutturdu aslında. Ama birkaç şey hatırlıyorum. Bunlardan en önemlisi Cunningham’ın kol düğmeleri. Eşi butik bir ayakkabı satıcısı, sanırım tasarımları da eşine ait. Ve Cunningham bunun çok basit bir pazarlamasını yapıyor. Eşinin bu işi yaptığını söylediği anda kol düğmelerine odaklanıyorsunuz. Çünkü kol düğmeleri topuklu ayakkabı şeklinde. Bunu ben dahil, o gün o masada oturan herkes hayranlıkla tespit etmişti.

Son olarak Cunnigham’ın başarı formülünden bahsetmek istiyorum. Ona göre üç kriterimiz var; Bizim kendimizi nasıl gördüğümüz, başkalarının bizi nasıl gördüğü, gerçekte kim olduğumuz.. Başarı için bu üç kriteri birbirine olabildiğince yaklaştırmamız gerekiyor. En sonunda bu üç çember üst üste geldiğinde “zaten peygamber gibi bir şey olursunuz” diyor Cunningham. Bir de ekliyor, “bunun yanında bir de kitap yazmanız gerek; kalın, şaşalı bir kitap. tıpkı peygamberlerin olduğu gibi..”

1- Sosyal Medya Daha Az Sosyal Görünmeye Başlıyor (Social media begins to look less social)

Sosyal Medya kullanımı inanılmaz hızlarla artıyor. Bunu artık kanıtlamaya gerek yok. Facebook, Twitter, FriendFeed, Youtube gibi araçların büyüme hızları ortada. Ve artık sadece profesyoneller değil, bu tip işlerle alakası olmayan insanlar da sosyal medyanın bir parçası haline gelmeye başladılar. Bunun sonucunda arkadaş listeleri genişliyor, Sosyal Medya’nın hacmi artıyor.

Sosyalleşmek insan ilişkilerinin artmasıyla doğru orantılıdır. Fakat bu hacim artışı sonucu artık listelerimizi temizliyoruz. Facebook’taki arkadaşlarımızı ayıklıyoruz. Twitter’da listeler oluşturuyoruz. Ve ne oluyor? Sosyal Medya bizi daha az sosyalleşmeye itiyor. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta; bu sosyalliğin kalitesi!

Sosyal Medyanın 2010 Trendleri

2- Şirketler Sosyal Medyaya Doğru Genişliyorlar (Corporations Look To Scale)

Sosyal Medyanın emekleme çağını hemen hemen geride bırakıyoruz. Artık şirketler için bir promotion aracı olmaktan ziyade, bir ihtiyaç haline gelmeye başladı. Bazı şirketler Twitter’ı müşteri destek sistemleri için kullanmaya başladı. Bazıları Facebook Fan Sayfalarını işleyişin odak noktası haline getirdi. Yani Sosyal Medya artık bir süs değil, şirketler içinde dikeysel olarak her bölümün ihtiyaç duyduğu bir araç oluyor.

3- Social Medya İşi Ciddi Bir İştir! (Social business becomes serious play)

Hep duyduğumuz bir hikayedir; iki genç kafa kafaya vermiş, garajlarında bir websitesi kurmuşlar. Sonra bu websitesi olmuş Google… olmuş Facebook… Şunu bilmemiz lazım ki online dünyada yatırım almadan mevcut başarısını yakalamış internet girişimi yoktur!(Bildiğiniz varsa lütfen düzeltiniz yanlışımı) Ve artık bu tip işler ciddi adamların işleri olmaya başlıyor.

Yani sosyal medya ile artık büyük yatırımcılar, şirketler, takım elibiseli adamlar ilgilenmeye başlayacak. Bu da daha kurumsal, daha ayağı yere basan işler görmemizi sağlayacak. Tabii bu da sıradan girişimcilerin işlerini bayağı zorlaştıracak.

4- Sosyal Medya Tüzüklere Girecek! (Your Company Will Have A Social Media Policy)

Artık üstünkörü gizlilik kuralları yerine kurumlarda ciddi Sosyal Medya kuralları görmeye başlayacağız. Bunların ismi çoğunlukla “Sosyal Medya Kullanım Tüzüğü” olmayacak elbet. Ama bu çerçevede kurallar, sınırlar belirlenecek. Bu gerek şirketlerin iş verimlilikleri açısından gerekse de kullanıcıların kişisel gizlilik ve güvenliği açısından zaruri olacak.

5- Sosyal Medya Mobil Cihazlara Taşınacak (Mobile Becomes A Social Media Lifeline)

Sosyal medya araçlarının kullanımı bilgisayarlarda kısıtlanıyor. Ya da bazen bu konuda sorun yaşayabiliyoruz. Fakat mobil cihazlarda sadece belli sosyal medya araçları için geliştirilmiş uygulamalar sayesinde ve 3G ile bu sınırlar ortadan kalkacak. İnternet kullanımı ciddi şekilde mobil cihazlara kayıyor zaten. Sosyal medya da bundan nasibini alacak. Hatta bu işin neferi olacak.

Sosyal Medyanın 2010 Trendleri

6. Paylaşmak Demek İletmek Anlamına Gelmiyor (Sharing No Longer Means E-mail)

Eskiden bir haberi, resmi birileriyle paylaşmak istediğimizde e-postalarımızın “Forward” özelliğini kullanırdık. Hatta öyle ki bu iş çığırından çıktı, arkadaşların birbirine spam yollaması haline dönüştü. 2010′da bir sosyal medya trendi olarak bunu “Paylaşmak” olarak göreceğiz. Haberleri, müziği, videoları, resimleri paylaşıyor olacağız. Bu, sosyal medyanın belki de en güçlü özelliği; interaction sayısını artırmak. Metcalfe‘ın “Network Externalities” kuramı gibi… Paylaşımlara ne kadar fazla kişi dahil olursa, paylaşımların etkisi de o kadar fazla olur.

Bu yazı David Armano‘nun yazısının bir çevirisi değildir. Yazıyı bir kere okuduktan sonra başlıkları alarak altlarına kendi yorumlarımı yazdım. Bu 6 trende ben de bir madde eklemek istiyorum. Markalar sosyal medya insanlarına doğru bir açlıkla saldıracaklar. Özellikle Facebook’ta fan zaptetmek için bir yarışa girişecekler. Bunun için agresif davranacaklar. Ve hatta yer yer içeriğin kalitesi önemsenmeden sadece belli rakamları hedefleyip onun uğruna çalışacaklar. Bu da onlar için uzun vadede bir burden yaratacak. Dönüşüm oranları düşecek.